Calendario |
| | Do | Lú | Ma | Mé | Xo | Ve | Sá | | | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | | | | | | |
Eventos pra hoi |
| Nun hai eventos pra hoi |
|
| ¿Por qué nun se debéu sacar a Pepe el Ferreiro... | #161 |
|
|
Opinión Administrador
05/02/10 - 12:57:49 PM |
¿POR QUÉ NUN SE DEBÉU SACAR A PEPE EL FERREIRO DEL SOU POSTO?
Andresín Rodríguez Monteavaro
Atopámonos ante un novo exemplo de represión hacia as personas que tán arrimadas a os movementos sociales d’este país. Na hemeroteca da mía cabeza atropéllanse as noticias relacionadas col tema: xuicio a os sindicalistas Cándido y Morala, detención a os militantes de Xunta Moza pollos actos da Pita, agresión a un militante de CC OO por manifestar a súa repulsa á política gubernamental actual nun acto da FSA y un sinfín d’historias más que me valirían pra encher montueiras de folios y, xa de paso, revolverme as coradas pensando en lo triste qu’é a terra na que nacín.
El último caso chegóu a os nosos ouguidos nun fai menos de dúas semanas: Pepe el Ferreiro, hasta ese momento director del Museo Etnográfico de Grandas, tía qu’abandonar, forzoso, el trabayo d’úa vida.
¿Responsable? Solo ún, el Goberno del Principao d’Asturias. Tamén poderíamos citar a Cajastur, peró sería absurdo: el cocho sólo come a caldada que ye bota el amo nel bacito. El nome da Conseyeira de Cultura, Mercedes Álvarez, faise cabeza visible d’esta destitución. A xestión nel tema podería definirse como tétrica. Na foya en branco, nun souberon escribir más qu’os pros, deixando el llao dos contras balleiro. ¡Gran error, grandísimo error!
Como ella nun lo fexo, sería interesante escribir dalgún dos puntos pollos qu’el señor Naveiras debería seguir sendo el presidente del Museo Etnográfico de Grandas.
Pepe asumíu os papeles d’arquitecto, peón y burócrata dentro del museo. Creóulo y víulo medrar. Por ello, entendemos qu’é un cacho arrebatao da súa vida, úa mola arrancada d’un puñetazo núa pelea en cualquer caleya. Condo nos referimos al Arte Vanguardista, entendemos qu’un obra sólo ten sentido se ta esplicada pol sou creador. Pepe xa nun é tutor d’ella. Pollo tanto, carez totalmente de significao.
El señor Francisco Cuesta vei ter que demostrar nun periodo mui curtio de tempo a súa capacitación y nivel de control sobre a etnografía y cultura tradicional del occidente. En menos de quince días, vei ter qu’aprender todos os rasgos del arquitectura y das ferramentas de trabayo d’esta parte d’Asturias. Tamén deberá espresarse perfectamente en gallego-asturiano, dao qu’el museo nun é sólo un comecuartos pra turistas. Al hora de conocer lo que la rodía y poder desarrollar ese famoso inventario, vei ter que relacionarse cua xente del llugar (que seguramente ye dará as espaldas). Peró, se el Principao lo colocóu, será porque confía plenamente en qu’en cuatro días este home sía más grandalés qu’el antiguo director. Ben se verá…
Muitas das pezas que tán espostas nel museo son propiedá de privaos. Anque Pepe dixo qu’él nun iba sacar nada (nun vei ser quen ye roube a cultura al llugar), os donantes poden fello en repulsa a esta destitución. Se se dá el caso, cimbrarían as cordas del patrimonio cultural qu’a Conseyeiría ofrece a os visitantes del occidente. Se sumamos esto ás malas xestióis como a que ta tendo el famoso Museo Arqueolóxico (que nin meus netos verán aberto), acabaremos con un país de salas balleiras y críticos de nubres. Por último, a Conseyeira nun tuvo en consideración a militancia del Ferreiro en IU, condo el pacto de goberno ta pendente d’un filo al que ye queda un tironín más pra partirse en dous.
Entendo, por tanto, qu’el goberno da FSA acaba de meterse nun camín chen de llama con escarpíos y sin galochas. Peró como dirían os Sex Pistols, «Dios Salve a Tinín, y ás súas Conseyeirías».
¡Haxa salú! |
|
|
|
|
|
Galano Administrador
04/02/10 - 12:37:11 PM |
LLUITOS Manuel García-Galano
El lluito, máis concretamente el lluito na roupa, esa mostra pra fora da pena que se sinte pola morte d’un ser querido y que na nosa terra tuvo úas esixencias abondo rigorosas noutros tempos, tamén se foi suavizando a medida de que nos fomos abrindo a outros xeitos de pensar que nos pintaron máis razonables y tamén fomos desprendéndonos d’ese tremendo medo al qué dirán que nos pueblos pequenos tía atosigada á xente nestos casos nos que se trataba de respetar, ou non, costumes que vían de mui llonxe.
Como mostra, diréi qu’era tremendo, sobre todo pras muyeres –pois os homes amañábanlo con úa franxa moura na manga ou na solapa– cumprir aquellos prazos llarguísimos de lluito rigoroso condo se trataba d’un familiar mui achegado. Nel caso d’úa viuda, xa se sabía qu’el lluito era de por vida, peró úa moza solteira que perdía a sou padre ou a súa madre naide la llibraba d’un ano entero non solo enlluitada de riba a embaxo, sinón que, ademáis, nun podía asistir a baile nin festa sin resgo de salir na boca d’algúa xente –«ten ben pouco dolo de sou padre»–; y despóis, outro ano vestida d’alivio, y inda con certo medo –«esa tela píntame algo chamadeira»–. Y eso si al acabar el prazo nun ye moría un parente que tía nun sei únde, que nun era raro el caso tampouco, y entoncias xa era el acabóuse.
Mete medo acordarse d’aquello. Y é qu’inda había máis: núa casa na que morira daquén de pouco, de ningún xeito podía suar a música. É verdá que naquel entoncias tampouco había muito con qué fella agá si na casa tian un fonógrafo, peró nos primeiros anos treinta del siglo pasado, condo empezaba a chegar algún qu’outro aparato de radio –sí qu’inda poucos– calquera que teña úa edá parecida á mía s’acordará de casos nos qu’ocurría esto. Cómo sería, qu’hasta condo os nenos salíamos en peteiros a pedir el guinaldo, al chegar ás portas das que xa nos apercibiran nas nosas casas, fíamos a pergunta de «cantado ou sin cantar». Y é que se chegaba a estos estremos.
Peró bueno, tres cuartos de siglo dan pra cambiar muitas cousas. Malo fora. |
|
|
|
|
|
Monteavaro Administrador
03/02/10 - 03:11:43 PM |
Xeira edita un disco de Dixebra cantando en gallego-asturiano
El asociación cultural Xeira acaba de publicar el disco Dixebra. Versióis eonaviegas en colaboración con discos L’Aguañaz. El grupo de rock en asturiano Dixebra taba grabando el sou disco Amor incendiariu –qu’acaba de salir tamén– y a banda d'Avilés, sempre comprometida cua reivindicación llingüística, púxose d'acordo con Xeira pra sacar úa mostra del sou trabayo novo, peró con versióis en gallego-asturiano. El resultao, col axuda d'úa subvención da Conseyeiría de Cultura y Turismo, é el disco Dixebra. Versióis eonaviegas, con cuatro cántigas traducidas á llingua del estremo occidental: «Amor incendiario», «Berra», «Quero ser ferro» y «Xentuaya».
En Xeira llevamos xa cuase dúas décadas trabayando día a día pra qu’el galego-asturiano, a llingua que falamos miles de personas del estremo occidental d’Asturias, teña futuro. Pra eso faiye falta un estatus legal d’oficialidá que garantice os deretos dos falantes y, a un tempo, actividades qu’axuden a ver normal qu’esa llingua que falamos na casa tamén apareza noutros ámbitos. Ún d’ellos pode ser a música. Nestos últimos anos, a música na nosa llingua ta fendo galaníos: nacen grupos folk, grábanse discos, y hasta empezan a salir bandas que fain rock. Dixebra bótanos agora úa mao pra demostrarye á mocedá que se poden abrir camíos novos tamén prá nosa llingua.
Dixebra. Versióis eonaviegas ta distribuíndose por chigres musicales das villas principales del Navia-Eo al precio de cinco euros y vaise presentar nel acto d'entrega del XIX Premio Xeira de Narracióis Curtias. |
|
|
|
| Invasióis y outros tópicos | #158 |
|
|
Opinión Administrador
02/02/10 - 05:54:29 PM |
INVASIÓIS Y OUTROS TÓPICOS
Miguel Rodríguez Monteavaro
Nun me presta nada este espolín que se ta armando cuas declaracióis qu’hai pouco fexo el novo presidente da Real Academia Galega, Xosé Luis Méndez Ferrín. Os occidentales xa tíamos que tar de volta de todas estas cousas: que se somos gallegos, que se nun lo somos, que se nos queren invadir culturalmente, que se van conquistando os galaicos a nosa zona d’a pouquíos…
Hai varios tópicos qu’a xente diz, qu’era ben pensar por un segundín; vou espuellos como frases que s’oin por ei:
«Cago na lleña, nosoutros nun falamos gallego» (y despóis d’esto, indignación). A ver, filolóxicamente falando, el que se fala nel territorio entre os ríos Navia y Eo é úa variante del gallego-portugués y punto. Haberá xente que nun ye guste esto, peró, ¿qué queréis que vos diga?, é asina. Outra cousa mui diferente é que quéramos diferenciar esta variante das outras ermás, querse dicir, ter úa normativa propia y usalla como estándar lliterario na nosa producción artística; esto é, fer como fixeron en Galicia al estremar el sou xeito d’escritura al de Portugal, sin ir máis llonxe. El nivel socio-llingüístico nun ten que ver, neste aspecto, col nivel filolóxico-científico.
«Ná, porque os gallegos queren invadirnos». Quererán invadirnos (qué palabra máis fea) cuatro gallegos: dous que nun tein nada que fer y outros dous que nun conocen a realidá social esistente máis alló del sou Facebook y del sou iPhone. Y, é máis, d’estos invasores galácticos tamén temos en Asturias y, se non, que yes pergunten a os cántabros… ¿A vosoutros parezvos qu’el ver a TVG nel occidente é signo de «conquista cultural»? ¿Parezvos qu’os occidentales nun sabemos estremar qué é lo típico de Noia (por puer un exemplo) y qué é lo típico de Navia? ¿Parezvos tan desastrosa úa inxerencia gallega nel occidente capaz de deixarnos sin as características propias da zona? Eu penso que nun podemos tar de cul na fronteira: a interculturalidá vese dende cualquer punto xeográfico: ¿pensáis qu’en Llanes nun se ve a televisión gallega? ¿Pensáis qu’en Xixón os nenos nun sabían de memoria as cancióis del Xabarín Club? ¿Son mui distintos os cantares y os bailes tradicionales que se fían antias en Ourense, en Quirós, en Reinosa ou en Getxo? ¿É, acaso, daqué d’outro mundo lo que se conoce como cocía tradicional vasca, gallega ou asturiana noutros sitos del arco atlántico, por exemplo?
«Xa, xa; peró van chegando y enxartolándose en nosoutros como el que nun quer a cousa…». ¿Veisvos tan froxos culturalmente falando como pra qu’úa cultura tan parecida á nosa chegue y nos pise? El única cultura arrasante é a amerciana, a urbanita, a globalizadora, a que nos quita a esencia del que somos y del que fomos, a qu’impulsa el gasto desenfrenao en bisutería, fútbol y drogas prá xuventú, ésa é el única cortapisa al noso futuro patrimonial.
Nun hai que llamentarse porque os gallegos queran meter a norma gallega en Asturias, hai que llamentarse pollo pouco y lo mal que cuidamos os asturianos el noso patrimonio llingüístico y, se m'apuráis, inda temos que llamentarnos máis os occidentales, que somos os que máis viva temos a nosa fala (cuas súas normas ortográficas propias) y nos desfemos en críticas y medos al usalla. Préstame, case, que salia esta noticia, a ver se, outra vez máis, nos damos de conta del que temos aquí gracias a xente que si ye dá aprecio anque nun nos guste, ás veces, a súa posición.
Y agora, xa pra rematar, quero qu’el que teña daqué que dicir al respecto del qu’acaba de ller, que lo diga: el debate sempre é bon, el que nun pode ser é que nos indignemos y que nos póñamos tollos al ver úas declaracióis como as que fexo el Illmo. Xosé Luis Méndez Ferrín. |
|
|
|
|
|
corresponsal Administrador
01/02/10 - 11:13:34 AM |
El segundo númaro de Trabatel preséntase na Caridá el venres 5 de febreiro
A Casa das Quintas da Caridá vai acoyer a presentación de Trabatel. Revista eonaviega de lliteratura, publicación anual editada pola Conseyeiría de Cultura que chega al sou segundo númaro. A cita vai ser el venres 5 de febreiro, ás sete y media da tarde, y vai contar cua presencia da directora xeneral de Política Llingüística, Consuelo Vega; del académico da Lingua José Antonio Fernández Vior, filólogo veigueño autor d’abondos estudios sobre el galego-asturiano; del alcaldesa del Conceyo del Franco, Cecilia Pérez Sánchez; y del coordinador da revista, Xosé Miguel Suárez Fernández, que forma parte del conseyo de redacción con Luis Casteleiro Oliveros, Aurora García Rivas y María Antonia Pedregal Montes.
A revista vaise repartir de baldre por bibliotecas, casas de cultura y centros educativos da zona, ademáis de poderse descargar na páxina da Oficina de Política Llingüística. Según palabras del prólogo da directora de Política Llingüística, Consuelo Vega, «a revista querse convertir nun foro anual unde se podan sentir as voces, plurales, d’esa creación lliteraria».
Neste segundo númaro escriben autores como José Manuel Martínez Castro (Xixón, 1962), Moisés Cima (Uviéu, 1983), Arturo Álvarez Tangueiro (As Campas, Castripol, 1973), Alba González Fernández (Valdepares, El Franco, 1985), Rafael Cascudo Noceda (Tapia, 1958), Alfredo Álvarez de Ponticella (Ponticella, Villayón, 1948), Emma Méndez (Cartavio, Cuaña, 1973) y Xosé Miguel Suárez, que traduz un conto de Katherine Mansfield. El veigueño Luis Casteleiro, pola súa parte, rescata un poema ben guapo de 1917 d’un autor desconocido prá literatura en galego-asturiano: José Manuel Campoamor de Lafuente (A Veiga, 1882 - Munro, Arxentina, 1961).
El apartao gráfico de Trabatel é obra de dous fotógrafos da zona occidental, a naviega Verónica Peláez Baniela y el tapiego Fran Villamil. |
|
|
|
|
|
corresponsal Administrador
28/01/10 - 12:08:23 AM |
El Oficina de Coordinación Cultural y Llingüística del Parque Histórico del Navia edita el disco Conceyo de Cantares
Conceyo de Cantares é un llabor que recoye nel sou sen doce cantares sin más denominador común qu’el feito de que lo sían en gallego-asturiano, que referencie territorial, llingüística ou temáticamente a cada ún dos nove conceyos amecidos nel proyecto del Parque Histórico del Navia (Bual, Cuaña, Eilao, El Franco, Grandas de Salime, Navia, Pezós, Tapia y Villayón).
D’este xeito, como trabayo orixinal neste tarrén, son tamén úa docía os grupos ou solistas que forman parte d'él, unde nos toparemos con cancióis d’estilos ben diferentes, como el folk sentido y intimista ou el máis convencional, el pop-rock, rock folk… y cántigas tradicionales del occidente asturiano, algús d’ellos xa editaos y, pollo tanto, recopilaos, y outros de nova feitura pral ocasión.
Francisco del Camín de Rozadas, Bacotexo, Herbamora, Elisa, Mestura, Mezá, Diaño Burlón, Cádaba, Tuenda, Hermaos del Herbaseca, Ígor Medio y Lisardo Prieto, y Elena Mera Alonso enchen a fileira de grupos y intérpretes que son parte de Conceyo de Cantares, que cunta nos sous testos coas collaboracióis d’autores como Marisa López Diz, Carmen Trevías, Xosé Miguel Suárez Fernández Tapia, Ricardo Saavedra Fernández-Combarro, Iván Iglesias Fernández Cazarón ou Miguel R. Monteavaro, aparte d’un bon númaro de collaboradores, como Xosé Antón Fernández Ambás, Servando Fernández Méndez ou Nacho Pérez González.
Con edición billingüe en gallego-asturiano y inglés, grabao y masterizao en Tutu estudios de Corvera, Estudios d'Ángel Berdiales y os estudios de Manuel Viña, Conceyo de Cantares, editao col sello Tierra Discos, de Cuideiru, vaise repartir de baldre nel territorio del Parque Histórico del Navia y nel resto del territorio asturiano y español. |
|
|
|
|
|
corresponsal Administrador
26/01/10 - 12:56:15 PM |
García Rivas analiza a presencia del augua na poesía eonaviega
Acaban de publicarse as actas del II Conceyu Internacional de Lliteratura-Asturiana, celebradas en Uvieo del 5 al 8 de novembre del ano 2007 y amañadas pol Academia da Lingua Asturiana. Na publicación inclúyese un artículo da escritora santiseña Aurora García Rivas: «A augua, elemento vital e recurrente na poesía d’agora mesmo en galego-asturiano».
García Rivas estudia el papel del augua como elemento vitalizador, imaxe poética y símbolo na poesía actual en galego-asturiano. Failo empezando pol primeiro poemario cua estética dos nosos tempos, Bidureiras d’inverno (1990), de Xosé Miguel Suárez Fernández, pasando por Nas arribadas (1995), del mesmo autor; Mourén dos fondales (1996), de Fredo de Carbexe; Os novos poemas (1999), de Xabiel Vilareyo; Al son das zalanceiras (2003), d’Alfredo C. Álvarez de Ponticella; O viaxeiro da noite (2004), da propia autora del artículo; hasta chegar a Soños de pellegrín (2006), de Fredo de Carbexe, última obra publicada daquela, nel momento da elaboración del estudio. |
|
|
|
| Amostrando 7 Artículos d´un total de 161 |
[ 1 2 3 … 23 ] |
|
| | Seguinte 7 » |
|
|